PËRGJIGJE E SHGM-së DHE SPGPM-së NDAJ KËRKESËS SË BOGDAN ILIEVSKI-T PËR KËRKIM FALJE

Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë (SHGM) dhe Sindikata e Pavarur e Gazetarëve dhe Punëtorëve Medial (SPGPM) në përputhje me statutet e tyre vazhdimisht përfaqësojnë dhe mbrojnë të drejtat e anëtarëve të tyre, si dhe të drejtën për lirinë e shprehjes dhe lirinë e fjalës.

Duke pasur parasysh se javën e kaluar ka pasur një raportim në të dyja organizatat nga gazetarja Lepa Xhundeva për gjuhë të urrejtjes dhe kërcënime serioze drejtuar saj në një status/koment të publikuar në profilin e Bogdan Ilievskit në rrjetin social Facebook, dy organizatat bënë thirrje publike se sulmet dhe kërcënimet e tilla janë të papranueshme dhe mund të rrezikojnë seriozisht sigurinë, por edhe jetën e koleges. Të dyja organizatat ka kohë që adresojnë numrin në rritje të sulmeve dhe kërcënimeve, veçanërisht ndaj gazetareve femra, përmes rrjeteve sociale.

Lidhur me statusin e Ilievskit, i cili përbëhej nga dy fjalë, “Mirë, pse?”, shoqëruar me vetëm një pjesë të vogël të intervistës së koleges Xhundeva me një deputet grek, vlerësimi i të dyja organizatave ishte se në kontekstin aktual, ai inkurajoi komente që e kërcënonin sigurinë e saj. Është marrë parasysh që Ilievski, si personazh publik që drejton një emision në televizion me koncesion kombëtar, si dhe është aktiv në rrjetet sociale ku ka një numër të konsiderueshëm ndjekësish, duhet të ketë parasysh se fjalët e tij, inkuadrimet, referencat dhe kontekstet e tij mund të shkaktojnë pasoja, siç edhe ka ndodhur në të vërtetë.

Nxitja e gjuhës së urrejtjes dhe kërcënimeve që mund të çojnë në dhunë nuk bëhet vetëm me fjalë të drejtpërdrejta që janë gjuhë e qartë e urrejtjes. Ilievski është personazh publik, pikëpamjet shoqërore dhe politike të të cilit janë të njohura për shkak të pjesëmarrjes së tij në jetën publike. Pikërisht për këtë përgjegjësia e personazheve publike për fjalën e shprehur publikisht është më e madhe.

Vënia e koleges në kontekstin specifik, me lidhëze të vendosur nga një pjesë e intervistës që ajo ka bërë me një deputet grek, tregon një qëllim shumë të qartë për ta ekspozuar në një kontekst negativ. Rëndësia e fjalës së shprehur publikisht në këtë rast është posaçërisht e lartë për faktin se jemi në një periudhë të ndjeshme në të cilën emocionet në publik janë në nivel të lartë për shkak të temës ende aktuale të përdorimit ose mospërdorimit të emrin Maqedoni dhe reagimet dhe ankesat nga Greqia. Të dyja organizatat në këtë rast theksojnë se për to është jashtëzakonisht e rëndësishme që liria e shprehjes të mbetet e pacenueshme, pavarësisht nëse në shoqëri ka mendime të ndryshme për një temë me interes publik.

Prandaj, është e nevojshme të theksohet se vënia në dukje e Ilievskit shkaktoi një numër të madh komentesh nga palët e treta në të cilat ka thirrje për dhunë, gjuhë urrejtjeje në baza politike, kombëtare dhe gjinore, si dhe kërcënime të qarta për jetën e gazetares Xhundeva.

Prandaj për këtë rast është raportuar edhe në MPB, gjegjësisht është theksuar dhe veçuar një koment nën statusin e Ilievskit, i cili paraqet kërcënim serioz për sigurinë e Xhundevës. Ai koment, i cili u mbështet dhe u promovua njëkohësisht nga një grup përdoruesish të tjerë, përmban fyerje të qarta, thirrje për “prerje të gjuhës” dhe dhunë seksuale.

Kujtojmë se për një narrativ të ngjashëm në të cilin bëhej thirrje për “prerje të gjuhës së gazetarëve” në profilin e SHGM-së në Facebook, Prokuroria Themelore Publike ndërmori veprime që rezultuan me aktgjykim të formës së prerë nga Gjykata Themelore Penale në dëm të autorit.

Prandaj, ne besojmë se nëse e tërheqim dënimin publik të gjuhës së urrejtjes ndaj gazetareve femra, do të cenojmë themelet mbi të cilat janë themeluar këto organizata, siç është mbrojtja e integritetit dhe sigurisë së anëtarëve tanë.

Siguria e punonjësve të medias sipas standardeve të Këshillit të Evropës, anëtare e të cilit është Maqedonia, si dhe të Federatës Evropiane të Gazetarëve, në të cilën janë anëtarë SHGM dhe SPGPM, është baza e lirisë së shprehjes dhe lirisë së të folurit.

Kujtojmë se për raste të tilla kemi një memorandum aktiv të bashkëpunimit me Ministrinë e Punëve të Brendshme të Maqedonisë, si dhe një Protokoll për Sigurinë e Gazetarëve (me fokus në gazetaret femra) në internet, të harmonizuar me Ministrinë e Punëve të Brendshme të Maqedonisë.

Vendimi për reagime të tilla dhe të ngjashme kalon përmes një protokolli në organizata që është krijuar me qëllim të vlerësimit korrekt dhe preciz të rasteve të sulmeve ndaj gazetarëve dhe punonjësve të medias dhe nuk është punë e individëve.

Presim që Bogdan Ilievski t’i kërkojë publikisht falje Lepa Xhundevës për atë që mendojmë se ishte një veprim i paqëllimshëm nga ana e tij që shkaktoi komente të papranueshme drejtuar saj ditëve të fundit në rrjetet sociale. Do të jetë një lëvizje që do të kontribuojë në qetësimin e tensionit të panevojshëm që ka lindur, si dhe një gjest që ne do ta mirëpresim pashmangshmërisht. Interesi i SHGM-së dhe SPGPM-së është një fushë e bashkuar e gazetarisë, tolerancë dhe respekt për të qenë shembull në shoqëri.

Së fundi, SHGM dhe SPGPM shprehen të shqetësuar edhe më shumë meqë pas reagimit publik, në vend të mbështetjes për Xhundevën, disa individë  dolën duke shtrembëruar faktet e paraqitura për rastin, duke rritur kështu trendin e sulmeve ndaj grave në shoqëri dhe sërish nxitjen e ofendimeve verbale ndaj Xhundevës. Në këtë rast janë vërejtur edhe komente armiqësore ndaj Ilievskit, të cilat edhe ne i dënojmë dhe janë pasojë e polarizimit aktual në shoqëri për çështjen konkrete.

Të dyja organizatat theksojnë edhe një herë se gazetarët, pavarësisht nga pikëpamjet e tyre personale, duhet të raportojnë për këto çështje në mënyrë profesionale dhe pa presion, pa u ekspozuar ndaj gjuhës së urrejtjes apo duke e inkuadruar atë në një kontekst të caktuar politik.

Me respekt,

Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë

Sindikata e Pavarur e Gazetarëve dhe Punonjësve të Medias