EK: Потребни се конкретни реформи за усогласување со европските стандарди за медиумска слобода и безбедност на новинарите
Годишниот извештај на Европската комисија за 2025 година повторно укажува на потребата од суштински напредок во областите на медиумската слобода, независноста на регулаторните тела и безбедноста на новинарите.
И покрај забележаниот ограничен напредок, Европската комисија нотира дека законодавната рамка за медиуми сè уште не е целосно усогласена со европското законодавство, особено со Европскиот акт за медиумска слобода (EMFA). ЗНМ потсетува дека усогласувањето со EMFA е клучно за обезбедување транспарентност на сопственичката структура, независност на медиумските регулатори и јасни правила за распределба на државно финансирање и рекламирање во медиумите.
Комисијата укажува и на постојани предизвици во заштитата на новинарите, вклучително и физички напади, закани и онлајн вознемирување, особено кон истражувачките новинари и новинарки. Во извештајот се нотира дека државните институции треба поефикасно да постапуваат по ваквите случаи, со цел сторителите да бидат изведени пред лицето на правдата и да се зголеми довербата во институционалната заштита.
Комисијата ја потенцира и потребата од донесување на закон против стратешки тужби против јавно учество (SLAPP) и зголемување на свеста кај судиите и обвинителите за овој феномен. ЗНМ веќе подолго време се залага за имплементација на ЕУ Анти-SLAPP директивата, што ќе овозможи поголема правна заштита на новинарите и медиумите од злоупотреби преку судски процеси.
Исто така, Европската комисија бара јакнење на независноста и капацитетите на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ) и реформа на јавниот сервис МРТ, со цел поголема институционална автономија, професионални стандарди и транспарентност.
Потребно е надлежните институции да ги интензивираат реформите и да ја унапредат имплементацијата на европското медиумско законодавство, вклучувајќи го EMFA, Директивата за аудиовизуелни медиумски услуги и Анти-SLAPP препораките.
Само преку овие мерки ќе се создадат услови за вистинска медиумска независност, безбедна работна средина и поголема одговорност на институциите кон слободата на изразување – како суштински дел од европските вредности.
Повторно, извештајот на Европската комисија се повикува на наодите и статистиките на ЗНМ од Годишниот извештај за медиумската слобода и безбедноста на новинарите, кој е јавно достапен на следниот линк.
