Новинарите од Битола и Прилеп дебатираа за новите етички стандарди во новинарската професија

Здружението на новинарите на Македонија (ЗНМ) на 17 март 2026 година во Битола одржа консултативна средба со новинари и уредници од регионалниот центар, во рамки на процесот за финализирање на новиот текст на Кодексот на новинарите.

Средбата ја отвори Жанета Здравковска, координаторката на регионалниот центар Битола, која се осврна на клучните предизвици со кои се соочува локалното новинарство. Беше потенцирана финансиската нестабилност, намалениот број на локални медиуми, како и сè поголемото влијание на неформални дигитални извори кои не се придржуваат до етички стандарди. Дополнително, беа истакнати и ограничените капацитети на редакциите и отежнатиот пристап до информации од институциите.

Драган Секуловски, извршниот директор на ЗНМ зборуваше за потребата од ревизија на Кодексот, имајќи ги предвид променетите услови за работа и новите медиумски трендови кои не се опфатени во претходните верзии. Воедно, беше направен осврт и на состојбата со безбедноста на новинарите и тековните активности на ЗНМ.

Во рамки на проектот за ревизија на Кодексот, од страна на Билјана Настеска – Каланоска (ЗНМ) беа презентирани досегашните активности, како и следните чекори во процесот, со акцент на инклузивноста и вклученоста на новинарската заедница во креирањето на финалниот текст.

Сефер Тахири, претставникот на работната група за измена на Етичкиот кодекс на новинари, ги презентираше  досегашните измени и воведувањето на нови челнови кои се однесуваат вештачка интелигенција и тајното приобирање на податоци во услови кога информацијата не може да се обезбеди на друг начин и за тоа постои висок јавен интерес.

Во дискусијата, новинарите од битолскиот регионален центар дадоа конкретни предлози за подобрување на текстот на Кодексот. Меѓу нив беа иницијативите за професионалното однесување на новинарите на социјалните мрежи, прецизирање на јазикот во однос на родовата еднаквост, како и дополнување на одредбите за етичко користење на фотографии, аудио и видео материјали. Исто така, беше изразена заедничка поддршка за враќање на одредени членови кои се однесуваат на културата на говорот и зачувување на угледот и достоинството на професијата.

Учесниците се согласија дека е неопходно дополнително зајакнување на капацитетите на локалните редакции преку практични обуки, особено во делот на дигиталните вештини, со цел унапредување на квалитетот и професионалноста во новинарството.

Процесот на ревизија на постоечкиот Кодекс продолжува и во наредниот период со дополнителни консултации, а финалниот предлог ќе биде резултат на широк инклузивен процес со учество на новинарската заедница.

Работната група составена од претставници на Здружението на новинари на Македонија, Македонскиот институт за медиуми и Советот за етика во медиумите изработка на новиот кодекс со своите активности започна во јули 2024 година, а новиот кодекс се очекува да биде промовиран во втората половина на 2026 година.

Фото: ЗНМ

Содржината на оваа објава е единствена одговорност на Здружението на новинарите на Македонија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на владата на Швајцарија, Цивика мобилитас, или организациите што ја спроведуваат.